Dit artikel maakt onderdeel uit van ons thema Gezondheidszorg 2.0.
Zorginstellingen gaan voorbij aan de rol van de zorgconsument bij de ontwikkeling van een toekomstbestendigezorgverlening. Door de volledige aandacht op de zorg voor patiënten, wordt de behoefteontwikkeling onder gezonde consumenten gemist. De wens naar zelfinzicht en zelfanalyse van de consument is een blinde vlek voor veel zorginstellingen, zorgverzekeraars en overheden. Een gemiste kans, want juist met deze ontwikkelingen kan de zorgsector haar voordeel doen.
Een groeiend aantal consumenten is zelfbewust bezig met persoonlijk gezondheidsmanagement. Uit ons onderzoek
hiernaar blijkt dat maar liefst 68 procent van de consumenten positief is over een preventieve bodyscan. De mogelijkheden voor zelfregistratie en zelfanalyse nemen momenteel in rap tempo toe. Via applicaties op de mobiel kunnen al vele lichaamsfuncties worden geregistreerd en krijgen consumenten feedback over hun conditie, eetgewoonten, en lichamelijk functioneren. De laagdrempeligheid van dergelijke toepassingen gaat steeds verder. Consumenten kunnen bijvoorbeeld online via 23andme.com eenvoudig, zonder tussenkomst van een arts, hun risicoprofiel en stamboom laten analyseren. Een kwart van de consumenten wil dergelijke informatie graag weten. De ‘sociale’-factor’ geven ze steeds vaker aan als reden voor het gebruik van deze instrumenten. Door de ervaringen met social media zijn consumenten gewend aan het delen van persoonlijke gezondheidsinformatie. Meten, vergelijken, en het uitwisselen van informatie en adviezen tussen consument op het gebied van gezondheid is heel normaal geworden. Zorgen binnen de zorgsector om privacy, kwaliteit, en onnodige paniek of stress bij consumenten door deze ontwikkelingen zijn goedbedoeld, maar gaan voorbij aan al die consumenten die goed geïnformeerd verstandig hiermee om weten te gaan.
De vraag is of en hoe snel de zorgsector hier op inspeelt? De zelfbewuste en autonoom opererende consument laat zich niet weerhouden en is bereid informatie te delen. Een op de vijf Nederlanders heeft geen moeite om zijn of haar genetisch risicoprofiel met de zorgverzekeraar te delen. Mits daar wat tegenover staat. Vooral de roep om het faciliteren van een preventie-plan is daarbij essentieel. Zorginstellingen kunnen de consument ondersteunen in de behoefte aan inzicht in het eigen, fysieke en mentale gestel. De sector als geheel kan enorm profiteren van deze toegenomen onderzoeksdrift van zorgconsumenten. De zelfverzamelde data zijn een goudmijn voor nieuwe epidemiologische inzichten over diverse aandoeningen. Ze kunnen bijdragen bij aan preventie of het verbeteren van het geneesproces. Het opzetten van een platform voor consumenten waar ze data kunnen verzamelen over zichzelf, is een geschikt middel om in de informatiebehoeften te voorzien. Overheid, zorginstellingen en zorgverzekeraars doen er goed aan om de samenwerking op te zoeken met leveranciers buiten de sector en samen met de zorgconsument van de toekomst te herkennen en te erkennen. Hiermee kan aan beide kanten in de behoefte aan een gezondere samenleving worden voorzien.